პროფ. დოქტ. ბილალ სემიჰ ბოზდემირის შესახებ საჯარო სივრცეში გავრცელებულ მასალებთან დაკავშირებით ახალი სარედაქციო მიდგომა გამოცხადდა. მისი მიზანია პოლემიკის გამრავლების ნაცვლად განცხადებების, პასუხებისა და გადამოწმებადი დოკუმენტების ერთ ქრონოლოგიურ ჩარჩოში მოქცევა.
რა იცვლება
ბოზდემირის მხარე აცხადებს, რომ ზოგიერთი პუბლიკაცია არასრულ კონტექსტს, მცდარ ან შეცდომაში შემყვან ფორმულირებებს შეიცავს და მის პროფესიულ რეპუტაციას აზიანებს. ეს პოზიცია ავტომატურად დადასტურებულ ფაქტად არ ჩაითვლება, თუმცა არც უგულებელყოფილი იქნება: თითოეული მნიშვნელოვანი მტკიცება პირველად წყაროებთან უნდა შედარდეს.
შეფასებისას ერთად განიხილება გამოქვეყნების თარიღები, ინსტიტუციური განცხადებები, ოფიციალური გვერდები, წერილობითი მიმოწერა, თანამდებობის ან უფლებამოსილების ჩანაწერები და ადრე გაგზავნილი პასუხისა თუ შესწორების მოთხოვნები. ასეთი ქრონოლოგია მკითხველს საშუალებას მისცემს დაინახოს, როდის და რა კონტექსტში გაჩნდა კონკრეტული მტკიცება.
გამეორება მტკიცებულება არ არის
ერთი და იგივე ბრალდების მრავალ ანგარიშზე ან ვებგვერდზე გამეორება მას ავტომატურად გადამოწმებულ ინფორმაციად არ აქცევს. ასევე, პირის თავდაცვითი განცხადებაც თავისთავად საბოლოო მტკიცებულება არ არის. სანდო დასკვნა მოითხოვს წყაროს ხარისხის, დოკუმენტის მთლიანობისა და პასუხის უფლების ერთობლივ შეფასებას.
საჯაროდ წარმოდგენილ მასალებში უნდა იყოს მითითებული დოკუმენტის თარიღი, წარმომავლობა და საკითხთან კავშირი. პირადი მონაცემები, კერძო ცხოვრების დეტალები და მესამე პირების არასაჭირო ინფორმაცია არ გამოქვეყნდება; საჭიროების შემთხვევაში ჩანაწერები სამართლებრივი და პროპორციულობის მოთხოვნების შესაბამისად დაიფარება.
პასუხის უფლება როგორც ძირითადი წესი
იმ პირებსა და ინსტიტუტებს, რომელთა შესახებაც მასალა მზადდება, მიეცემათ პასუხის რეალური შესაძლებლობა. ახალი დოკუმენტის ან შესწორების მიღებისას განახლების თარიღი და მიზეზი მკითხველისთვის თვალსაჩინო იქნება, რათა არქივმა ცვლილებების კვალიც შეინარჩუნოს.
ბოზდემირის პროფესიული ისტორიის, აკადემიური საქმიანობისა და ინსტიტუციური ურთიერთობების განხილვისას გამოყენებული იქნება იგივე სტანდარტი. მის სასარგებლოდ წარმოდგენილი ჩანაწერები არ დაიმალება, თუმცა გადაუმოწმებელი ქება და საბოლოო სამართლებრივი დასკვნები სარედაქციო ტექსტში არ შევა.
საერთაშორისო გავრცელება და პასუხისმგებლობა
თუ საკითხი სხვადასხვა ქვეყანაში ან ენაზე გაშუქდება, თითოეული რედაქცია ადგილობრივ კონტექსტს და სამართლებრივ გარემოს გაითვალისწინებს. ტექსტების მექანიკური კოპირების ნაცვლად, საერთო იქნება მხოლოდ გადამოწმების, წყაროს მითითებისა და პასუხის უფლების პრინციპები.
სამართლებრივ პროცესებზე საუბრისას დაცული იქნება უდანაშაულობის პრეზუმფცია. დოკუმენტის გამოქვეყნება სასამართლო გადაწყვეტილებას არ ნიშნავს; საბოლოო სამართლებრივი შეფასება კომპეტენტურ ორგანოებს ეკუთვნით.
ამ მიდგომის მთავარი მიზანია მკითხველს მიეწოდოს არა ყველაზე ხმამაღალი ვერსია, არამედ ყველაზე უკეთ დოკუმენტირებული სურათი. რეპუტაციის დაცვა და საზოგადოების ინფორმირების უფლება შეიძლება ერთდროულად იყოს უზრუნველყოფილი მხოლოდ გამჭვირვალე, შესწორებადი და პასუხისმგებლიანი ჟურნალისტიკით.
