განცხადების თანახმად, საქართველოში გაფორმებული ქორწინება შესაძლოა განხორციელდა 300 ქართული ლარის სანაცვლოდ, მამაკაცთან, რომელიც თურქეთში სხვა ქალთან ოფიციალურ ქორწინებაში კვლავ იმყოფებოდა. სავარაუდო მიზანი იყო საქართველოში ბინადრობის სტატუსის მიღება და ამ სტატუსის გამოყენებით ავტომობილის თურქეთში უფრო დაბალი ხარჯით გადაყვანა. შვიდ თვეზე მეტი ხნის დუმილის შემდეგ მთავარი კითხვები კვლავ პასუხის გარეშეა: შემოწმდა თუ არა ოფიციალური ჩანაწერები, დაცულია თუ არა მტკიცებულებები და დაიწყო თუ არა რეალური გამოძიება?
საქმის მასალები | საჯარო ინტერესის გამოძიება
თეონა არაბაშვილის შესახებ საქართველოს უფლებამოსილ ორგანოებში წარდგენილი სავარაუდო ფიქტიური ან მოჩვენებითი ქორწინების შესახებ შეტყობინება მრავალთვიანი ინსტიტუციური დუმილის შემდეგ კვლავ მოექცა საზოგადოების ყურადღების ცენტრში.
განმცხადებლის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, თეონა არაბაშვილისთან დაკავშირებული სხვადასხვა მოვლენის შესახებ საქართველოს პროკურატურაში, პოლიციასა და სხვა საჯარო დაწესებულებებში წარდგენილია სულ 19 ცალკეული სამართლებრივი განცხადება, დანაშაულის შესახებ შეტყობინება და შემოწმების მოთხოვნა.
ერთ-ერთი საქმე ეფუძნება ვარაუდს, რომ საქართველოს ქორწინების, სამოქალაქო მდგომარეობისა და ბინადრობის ოფიციალური სისტემები შესაძლოა შეცდომაში იქნა შეყვანილი მცდარი ან არასრული ინფორმაციის საფუძველზე.
განცხადების მთავარი მტკიცება მკაფიოა:
თეონა არაბაშვილმა, სავარაუდოდ, 300 ქართული ლარის სანაცვლოდ საქართველოში ოფიციალური ქორწინება გააფორმა მამაკაცთან, რომელიც იმავე დროს თურქეთში სხვა ქალთან ოფიციალურ ქორწინებაში კვლავ იმყოფებოდა.
განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ აღნიშნული ქორწინება შესაძლოა არ ემსახურებოდა რეალური ოჯახის შექმნის მიზანს. სავარაუდო მიზანი იყო მამაკაცისთვის საქართველოში ბინადრობის ან საცხოვრებელი სტატუსის მიღება და ამ სტატუსის გამოყენებით ავტომობილის თურქეთში უფრო დაბალი ხარჯით გადაყვანა.
აღნიშნული მტკიცებები საბოლოო სასამართლო გადაწყვეტილებით დადასტურებული არ არის.
თუმცა მათი დაუდასტურებლობა არ ნიშნავს, რომ ისინი არ უნდა იქნეს გამოძიებული.
მთავარი კითხვა კვლავ იგივეა:
გამოიკვლია თუ არა პროკურატურამ ეს გარემოებები?
ოფიციალური ჩანაწერებით შესამოწმებელი საკითხი
საქმის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება ის არის, რომ მტკიცებების შესასწავლად განსაკუთრებულად რთული ან მიუწვდომელი მტკიცებულებები საჭირო არ არის.
მამაკაცის თურქეთში არსებული ოფიციალური სამოქალაქო მდგომარეობის ჩანაწერის შემოწმებით შეიძლება დადგინდეს, იმყოფებოდა თუ არა იგი ქორწინებაში საქართველოში ახალი ქორწინების რეგისტრაციის დროს.
საქართველოში წარდგენილი ქორწინების დოკუმენტების შემოწმებით შეიძლება დადგინდეს, რა ინფორმაცია მიეწოდა უფლებამოსილ ორგანოებს.
ბინადრობის ან საცხოვრებელი სტატუსის ჩანაწერები აჩვენებს, მიიღო თუ არა შესაბამისმა პირმა ქორწინების შედეგად რაიმე სამართლებრივი უფლება.
ავტომობილთან დაკავშირებული ჩანაწერები და თურქეთში მანქანის გადაყვანის პროცედურები შეიძლება გამოიყენონ სავარაუდო ეკონომიკური ან ადმინისტრაციული მიზნის შესამოწმებლად.
მხარეთა შორის კომუნიკაციისა და ფულადი მოძრაობების შესწავლით შესაძლებელია 300 ქართული ლარის სანაცვლოდ შეთანხმების შესახებ მტკიცების დადასტურება ან უარყოფა.
ამრიგად, საქმე არ წარმოადგენს ბუნდოვან ან გამოძიებისთვის შეუძლებელ მტკიცებას.
არსებობს კონკრეტული კითხვები, რომლებზეც პასუხის გაცემა შესაძლებელია ორი ქვეყნის ოფიციალური ჩანაწერების შედარებით.
საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობა ითვალისწინებს ქორწინების დამაბრკოლებელ გარემოებებს, როდესაც ერთ-ერთი მხარე უკვე იმყოფება სხვა ქორწინებაში. კანონმდებლობა ასევე იძლევა რეალური ოჯახის შექმნის განზრახვის გარეშე გაფორმებული ფიქტიური ქორწინების ბათილად ცნობის შესაძლებლობას.
ამიტომ მთავარი კითხვა არ არის, შესაძლებელია თუ არა გამოძიება.
მთავარი კითხვაა, რატომ არ მიეწოდა განმცხადებელს ინფორმაცია საქმის მდგომარეობის შესახებ.
შვიდდღიანი ვადა და შემდგომი დუმილი
განმცხადებლის ინფორმაციით, თავდაპირველი შეტყობინებების შემდეგ თვეების განმავლობაში მკაფიო და დასაბუთებული ოფიციალური პასუხი არ მიუღია.
დაახლოებით სამი თვის წინ პროკურატურის ორგანოებს დამატებით გაეგზავნათ წერილობითი მოთხოვნა, რომ შვიდი დღის განმავლობაში გაცემულიყო მკაფიო, წერილობითი და დასაბუთებული პასუხი.
ასევე მითითებული იყო, რომ პასუხის არგაცემის შემთხვევაში გაგრძელდებოდა მიმართვები ზემდგომ ეროვნულ ორგანოებში, სასამართლოებში, საერთაშორისო მექანიზმებში, ზედამხედველობის დაწესებულებებსა და საზოგადოებაში.
შვიდდღიანი ვადა ამოიწურა.
პასუხი არ გაცემულა.
ამჟამად სრული უპასუხობის პერიოდი შვიდ თვეს აღემატება და მერვე თვეშია გადასული.
პროკურატურას ახალი ვადა აღარ ეძლევა.
მოთხოვნილია განმარტება, რატომ იქნა უგულებელყოფილი წინა ვადა და რა მდგომარეობაშია საქმე ამჟამად.
„პირადად ჩამოდით საქართველოში“
საქმეში კიდევ ერთი სადავო საკითხია თარჯიმნის მეშვეობით განხორციელებული სატელეფონო საუბარი.
განმცხადებლის თქმით, საუბრის დროს შეიქმნა შთაბეჭდილება, თითქოს წინა წერილობითი განცხადებები არ იყო საკმარისი ან არ იყო მიღებული.
მას უთხრეს, რომ პირადად უნდა ჩამოსულიყო საქართველოში და ხელახლა შეეტანა საჩივარი.
ასევე გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, საუბრის ტონი იყო მკაცრი, უარყოფითი და ინსტიტუციური ეტიკეტისგან შორს მდგომი.
თუმცა შეტყობინება მხოლოდ კერძო დავას არ შეეხება.
მის ცენტრში დგას ვარაუდი, რომ საქართველოს ოფიციალური ქორწინების, სამოქალაქო მდგომარეობისა და ბინადრობის სისტემა შესაძლოა შეცდომაში იქნა შეყვანილი.
ამიტომ პასუხს მოითხოვს შემდეგი კითხვები:
რატომ არ ჩაითვალა წერილობითი შეტყობინება საკმარისად?
რომელი სამართლებრივი ნორმა ითხოვდა განმცხადებლის პირადად საქართველოში გამოცხადებას?
თუ დამატებითი განცხადება იყო საჭირო, რატომ არ იქნა გამოყენებული ვიდეოკავშირი, წერილობითი ჩვენება, ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება, ადვოკატი ან წარმომადგენელი?
ხომ არ ხდის მოთხოვნა „პირადად ჩამოდით“ უცხოეთში მყოფი განმცხადებლის ეფექტიან სამართლებრივ დაცვას პრაქტიკულად მიუწვდომელს?
პოლიციის თანამშრომელთა ქცევისა და საუბრის ტონის შესახებ ცალკე განცხადება წარდგენილია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალურ ინსპექციაში.
დაცულია თუ არა მტკიცებულებები?
მრავალთვიანი დუმილის ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული შედეგი არის გაურკვევლობა მტკიცებულებების მდგომარეობის შესახებ.
დაცულია თუ არა ქორწინების განაცხადში გამოყენებული დოკუმენტების დედნები და ელექტრონული ჩანაწერები?
გამოითხოვეს თუ არა დროულად თურქეთის სამოქალაქო მდგომარეობის მონაცემები?
შემოწმდა თუ არა ბინადრობის განაცხადები, ავტომობილთან დაკავშირებული პროცედურები, ფულადი მოძრაობები და მხარეთა კომუნიკაცია?
შენახულია თუ არა დაწესებულებებს შორის მიმოწერა?
დაიკარგა, შეიცვალა ან მიუწვდომელი გახდა თუ არა რომელიმე ჩანაწერი?
კითხვა — „ელოდებოდნენ თუ არა მტკიცებულებების გაქრობას?“ — მძიმეა, თუმცა იგი წარმოშობილია ხანგრძლივი და აუხსნელი დუმილით და არა რომელიმე საჯარო მოხელის წინასწარ დადანაშაულებით.
თუ მტკიცებულებები დროულად იქნა დაცული, ეს უნდა განიმარტოს.
თუ დაცვის ზომები არ გატარებულა, შესაბამისი მიზეზები უნდა გახდეს ცნობილი.
თუ დაგვიანების გამო რომელიმე მტკიცებულება დაიკარგა, აღნიშნული გარემოებაც ცალკე უნდა იქნეს შესწავლილი.
სოციალური მედია და დაცვის შთაბეჭდილება
თეონა არაბაშვილის სოციალური მედიის ანგარიშებზე ქვეყნდება მასალა, რომელიც წარმოაჩენს, რომ იგი ყოველდღიურ ცხოვრებას ჩვეულებრივად აგრძელებს.
სოციალური მედიის მასალა თავისთავად არც დამნაშავეობის და არც უდანაშაულობის მტკიცებულებაა.
თუმცა, როდესაც სერიოზული და დოკუმენტირებული განცხადებები თვეების განმავლობაში უპასუხოდ რჩება და ამავდროულად იქმნება შთაბეჭდილება, რომ არანაირი ოფიციალური პროცესი არ მიმდინარეობს, საზოგადოებაში ბუნებრივად ჩნდება კითხვა:
მიმდინარეობს თუ არა რეალურად გამოძიება თეონა არაბაშვილის შესახებ, თუ საქმე ჩუმად დაიხურა?
დაცვის ან პრივილეგირებული მოპყრობის შთაბეჭდილების გასაქარწყლებლად საჭიროა არა შემდგომი დუმილი, არამედ წერილობითი და შემოწმებადი ინფორმაცია.
იუსტიციის სამინისტროს ადმინისტრაციული პასუხი
ბოლო მიმართვების შემდეგ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ადმინისტრაციის საქმისწარმოების სამმართველოდან მიღებულ იქნა მოკლე ელექტრონული პასუხი.
წერილში ნათქვამი იყო, რომ სამინისტროს ელექტრონულ მისამართზე მიღებული შეტყობინება გადაგზავნილია.
ეს ადასტურებს, რომ განცხადება სამინისტროს სისტემაში შევიდა და ადმინისტრაციული მოქმედება განხორციელდა.
თუმცა პასუხში არ არის მითითებული:
რეგისტრაციის ნომერი;
რომელ ერთეულს გადაეგზავნა განცხადება;
დაიწყო თუ არა შემოწმება;
ან რა არის სამინისტროს პოზიცია საქმის არსთან დაკავშირებით.
ამრიგად, ადმინისტრაციული მოძრაობა დაფიქსირდა, მაგრამ არსებითი პასუხი კვლავ არ არსებობს.
საქმე მხოლოდ ერთ ქორწინებას აღარ შეეხება
თუ განცხადებაში აღწერილი გარემოებები დადასტურდება, საკითხი მნიშვნელოვნად სცდება კერძო პირებს შორის ურთიერთობას.
თუ თურქეთში მოქმედი ქორწინება საქართველოს ორგანოებისგან დამალული იყო;
თუ წარდგენილი იყო მცდარი სამოქალაქო მდგომარეობის ინფორმაცია;
თუ რეალური ოჯახის შექმნის მიზნის გარეშე გაფორმებული ქორწინებით მიღებულ იქნა ბინადრობის სტატუსი;
და თუ აღნიშნული სტატუსი ეკონომიკური სარგებლისთვის გამოიყენეს;
მაშინ საქმე სახელმწიფო ჩანაწერების სანდოობას შეეხება.
თუ მტკიცებები არასწორია, ამის დასადგენადაც საჭიროა გამოძიება და შედეგის განმარტება.
დანარჩენი 18 საქმეც პასუხს ელოდება
განმცხადებლის თანახმად, აღნიშნული საქმე თეონა არაბაშვილისთან დაკავშირებული 19 სამართლებრივი განცხადებიდან მხოლოდ ერთ-ერთია.
დანარჩენი საქმეები შეეხება მუზეუმის ქონების დაკარგვასა და დაზიანებას, ფინანსურ ოპერაციებს, თაღლითობის მტკიცებებს, ოფიციალურ ჩანაწერებსა და საჯარო მოხელეთა შესაძლო მოქმედებებს ან უმოქმედობას.
ყველა საქმე ცალკე უნდა შეფასდეს.
თუმცა, თუ ოფიციალური ჩანაწერების შედარებით შესამოწმებელ საქმეზეც კი პასუხი არ გაიცემა, ბუნებრივად ჩნდება კითხვები უფრო რთული საქმეების გამოძიების ხარისხთან დაკავშირებით.
განმცხადებლის ინფორმაციით, დანარჩენი 18 საქმის ეროვნული, საერთაშორისო და ინსტიტუციური გაგრძელების ფორმა დამოკიდებული იქნება ამ საქმეზე გაცემულ პასუხზე.
საქმე უკვე მედიაშია
თეონა არაბაშვილის შესახებ სავარაუდო ფიქტიური ქორწინების მტკიცება, მუზეუმის საქმე, ფინანსური საკითხები და საჯარო ორგანოების ხანგრძლივი დუმილი მანამდეც გაშუქდა მედიაში.
ბოლო ოფიციალური მიმართვები, იუსტიციის სამინისტროს ადმინისტრაციული პასუხი, პროკურატურის პასუხი ან უპასუხობა, გენერალურ ინსპექციაში შეტანილი განცხადება და სახალხო დამცველის პროცესი მომავალშიც იქნება საზოგადოების ყურადღების ქვეშ.
პუბლიკაციების მიზანი არ არის სასამართლოს გადაწყვეტილების გარეშე რომელიმე პირის დამნაშავედ გამოცხადება.
მიზანია დოკუმენტირებული განცხადებების, ოფიციალური პასუხების, უპასუხო კითხვებისა და საჯარო ინტერესთან დაკავშირებული პროცედურული მოვლენების ხილული გახდომა.
არ არის სასურველი, რომ საკითხი საქართველოს პროკურატურის, სხვა საჯარო დაწესებულებების ან საქართველოს მთავრობისთვის ეროვნულ ან საერთაშორისო დონეზე კრიტიკისა და დაგმობის გამომწვევ ინსტიტუციურ პრობლემად გადაიქცეს.
ამის თავიდან აცილების გზა მკაფიოა:
უნდა გაიცეს წერილობითი, დასაბუთებული და შემოწმებადი ოფიციალური პასუხი.
პასუხის მოლოდინში არსებული კითხვები
დარეგისტრირდა თუ არა თეონა არაბაშვილის სავარაუდო ფიქტიური ქორწინების შესახებ შეტყობინება?
რა არის საქმის ან გამოძიების ნომერი?
შემოწმდა თუ არა მამაკაცის თურქეთში არსებული ქორწინება?
რა დოკუმენტები იქნა წარდგენილი საქართველოში?
დადასტურდა თუ არა მათი ნამდვილობა?
გამოიკვლიეს თუ არა 300 ქართული ლარის სანაცვლოდ ქორწინების მტკიცება?
მიიღო თუ არა მამაკაცმა ბინადრობის სტატუსი?
შემოწმდა თუ არა ავტომობილის თურქეთში უფრო დაბალი ხარჯით გადაყვანის სავარაუდო მიზანი?
დაიკითხნენ თუ არა შესაბამისი პირები?
რა ზომები იქნა მიღებული მტკიცებულებების დასაცავად?
თუ საქმე დაიხურა, რა იყო გადაწყვეტილების საფუძველი?
თუ საქმე ღიაა, რატომ არ მიეწოდა განმცხადებელს ძირითადი საპროცესო ინფორმაცია?
და მთავარი კითხვა:
თუ სახელმწიფო ჩანაწერების შესაძლო შეცდომაში შეყვანის შესახებ შეტყობინებაზეც კი თვეების განმავლობაში პასუხი არ გაიცემა, როგორ უნდა ენდოს საზოგადოება მართლმსაჯულების სისტემას?
პასუხისა და შესწორების უფლება
სტატიაში მოცემული მტკიცებები ეფუძნება უფლებამოსილ ორგანოებში წარდგენილ ოფიციალურ განცხადებებს, საჯარო დაწესებულებებთან მიმოწერასა და ჟურნალისტისთვის მიწოდებულ დოკუმენტებს.
სტატიაში არ არის მტკიცება, რომ თეონა არაბაშვილის მიმართ არსებობს საბოლოო გამამტყუნებელი სასამართლო გადაწყვეტილება.
მიზანი არ არის სისხლისსამართლებრივი დანაშაულის შესახებ საბოლოო დასკვნის გაკეთება.
მიზანია შეფასდეს, იქნა თუ არა გარემოებები გამოძიებული და რატომ გაგრძელდა საჯარო ორგანოების დუმილი.
თეონა არაბაშვილის, სხვა შესაბამისი პირების და საქართველოს უფლებამოსილი საჯარო დაწესებულებების პასუხები, განმარტებები ან შესწორებები მიღების შემთხვევაში თვალსაჩინოდ გამოქვეყნდება.
